“IO” Film İncelemesi


IO Ne Anlatıyor? 

IO, Netflix, Sineg, Film tavsiye, IMDB, İnceleme, Yorum, Online İzle

Netflix ’in yeni filmi IO, -tıpkı ataları gibi- post-cataclysmic bir ortamda insanların dünyayı mahvetmesi ve insanların dünyayı terk etmesi olayı ile başlangıcını yapıyor. 

Şimdi hemen bu kullanılan terime dikkat etmişsinizdir. Post-apocalyptic değil, post-cataclysmic terimini kullanıyorum. Çünkü bu film bir mad-max gibi direk insanlığın tamamen silinmesi ve bambaşka bir dünyanın kapılarını açan bir film değil. İnsan, kendi eliyle Dünya’yı mahvediyor ve Dünya denilen bu büyülü mavi kürenin canına tak ediyor.

Dünya üzerindeki tüm yaşamlara reset atacak bir yapay tufan oluşuyor. Oksijen siliniyor. İnsanlar da exodus (göç-hicret) programı başlatarak hemen uzaya kaçıyorlar. 

Arkada kalmayı tercih eden, dünyayı eski haline getirmek isteyenler yok mu? Elbette var.  Ya da şöyle diyelim yeni dünyaya adapte olup, mutasyon+adaptasyon = evrim mantalitesinde idealistler. İşte bunlardan birisi ana karakterimiz ve bu ana karakterimiz de kaçma ya da savaşma çatışması içerisinde sıkışıyor ve seyirciyi de bu sıkıcı filmde bu çatışma tutuyor.

Biraz teknik kısımlara geçelim ancak bu saatten sonra spoiler sevmeyenler hemen bu postu terk edebilirler.

IO Nasıl Anlatıyor? 

Senaristlerin kolaya kaçma yöntemlerinden birisi olarak film direk genel görüntü ve dış ses ile başlıyor. Bu dış ses ile açılış ne yazık ki bir kolaycılık, çünkü yeni bir dünya oluşturan senarist bunu seyirciye iki şekilde verebilir: 

  1. Aksiyon akışı içerisinde
  2. Diyalog içinde

Bu iki seçenekten en estetik olanı ama en zor olanı A seçeneğidir, bir filmi kült yapan da budur. B seçeneği ise seyirciye bilgiyi kolaycı bir şekilde sunmakta, seyircinin zihnini çalıştırmayıp, filmin estetik ve sürükleyici dokusunu öldürmektedir. Ancak B seçeneğini tümden dışlamamak gerekir. Masalsı ve fantastik bir öykü anlatacaksanız, yani realiteden tamamen kopacaksanız olayı bir anlatı biçimine sokmak için bu prologue mantığı işlevsel hale gelir.

IO, Netflix, Sineg, Film tavsiye, IMDB, İnceleme, Yorum, Online İzle, Ekşi sözlük, Yektacan Özçift

Dış ses bize dünyayı tanıtır. Dünyada birkaç insan var ve bu insanlar tabi ki bilime ve sanata filme bir temel oluşturabilecek kadar hakimler… Temiz hava çok önemli. Filmin daha ilk sahnelerinde bunu belli ediyorlar. 

Bunun yanı sıra bir de daha ilk dakikalardan bir leda and the swan tablosu filmin içerisine imge olarak yapıştırılıyor. Bu tablo Leda’ya tecavüz eden Kuğu kılığındaki Zeus’u anlatır. Bu tecavüzün sonunda Truvalı Helen doğacaktır. Karakterimiz Sam içli içli uzunca bu tabloyu süzer. Burada bir foreshadowing etkisi bu imge üzerinden gerçekleştirilir. Tarihi değiştiren bir anne, tarihi değiştiren başka bir anne tarafından dikizlenmektedir. Bir de tabi ki ünlü leda and the swan şiirinin son kıtası da film boyunca okunacaktır:

 

A shudder in the loins engenders there 

The broken wall, the burning roof and tower 

And Agamemnon dead. 

Being so caught up, 

So mastered by the brute blood of the air, 

Did she put on his knowledge with his power 

Before the indifferent beak could let her drop?

Türkçesinde ise şiirin bu kısmının neden foreshadowing için seçildiği daha anlaşılır olacaktır:

Yıkılmış hisar, yakılmış çatı ve kule 

(gerçekten de bu tufan sonrası ortam bu tasvire çok uygundur)

Beldeki bir ürpermeden doğar orada 

(Yıkık dökük bu yerde bir doğum olacak yani)

Ve ölür Agamemnon. 

(Agamemnon tarihin bir diğer ünlü babası, helen için savaşan kral ölecektir, bu tabiki ana karakterimizin babası oluyor)

Böylesi yakalanıp 

Havanın vahşi kanıyla yönetilirken böyle 

(Bu tasvir de havanın, nefes almanın son derece ağır olduğu bu ortama ne kadar da oturuyor)

Yerlere düşürüvermeden hoyrat gaga 

İlmini mi kuşandı kudretiyle onun?

(Babanın kudretini, gücünü alıyor, ama bunu anne kendi “ilmi” ile birleştiriyor)

Filme dönelim:

Görsellik konusunda aranızda oynayayınız var mıdır bilmem ama filmde Last of Us oyununun görsel dünyasını yansıtmışlar. Araklamışlar değil, benzer bir ortam kurmuşlar diyelim. Görüntü yönetmeninin tercihi bu yönde olmuş sanırım. 

IO, Netflix, Sineg, Film tavsiye, IMDB, İnceleme, Yorum, Online İzle, Last of Us, Kıyamet Sonrası, Ütopya, Distopya

Bir ana karakterimiz var, adı Sam. ( Amerika’nın Sam amcasına ne kadar benziyor değil mi?) Bu kızımız bilim adamı babasının izinden giderek dünyayı terk eden insanlarla gitmemiş, “Acaba bu iğrenç yeni dünyaya bir uyum geliştirilebilir mi?” bunu araştırmaya kendini adamış bir kız. 

Bir de uzaya kaçmış birisi var Elon diye onunla yazışıyor. Elon IO’da. Elbette ki senarist için bir çatışma kurmak gerekliydi, dramatik etkiyi arttırmak için, bunu da Elon sağlıyor. Elon Sam’in uzaya geçmesini istiyor, çünkü Dünya’ da oksijen bitmek üzere, ama Sam uzay, huzur, Elon ve sağlık yerine ısrarla babasının yolundan gitmek için uğraşıyor. Statükosunu korumak ve genişletmek, yuvasını terk etmemek istiyor. 

Bu arada kızın sevgilisi Elon’un onu uzaya çağırması, mühendis olması durumları da Elon Musk’a güzel bir gönderi olmuş. Ama esas güzel gönderi yine bir farklı Yunan Mitolojisinden sığır sineğinden kaçan Zeus’un bir başka sevgilisi IO’da. Çapkın Zeus’un (ki Zeus burada insanlığı temsil ediyor) iki kaçamağı da filme konulmuş. Birisi IO, diğeri de Leda. IO, kendisine musallat olan sığır sineğinden kaçıyor. Leda ise kaçmıyor, çocuğunu doğuruyor. 

Özellikle filmde idealizmin bir yalnızlık getirdiği alt metnini de güzel işlemişler. Ancak doğal olarak bu çatışma ile seyirci bir yere kadar sürüklenebiliyor. Seyirci de bu durağan, antagonist karaktere sahip olmayan bu öyküden çıkan çatışmayı durağan bulup filmden sıkılabiliyor. 

Bu çatışmadaki zayıflığı güçlendirebilmek için kadının oksijeni bir an önce tüketilir ve kadına 94 saatlik bir süre tanınır. Dünyadaki son gemiler 94 saat sonra kalkacaktır. Sam seçimini yapmalıdır. 

Bu aralarda biz de bol bol filmin her tarafında sanat yönetmenleri ve görüntü yönetmenleri tarafından yerleştirilmiş Rönesans tabloları izlemekteyiz. Sanatsal açıdan hem Yunan Mitosuna hem de Rönesans’a aşırı bir abanma oluşturulmuş. Bu abanma durumu esasen bir çok sebebe bağıl. İlki Netflix’in bayıldığı din dışı duruş, bunun için Hakan Muhafız aslında neyi koruyor yazısına bakabilirsiniz. 

Neyse efendim bu Sam’in yanına, Sam’in ünlü babasını bulmak için birisi gelir. Bu gelenin adı ise Micah. Micah/Mika, Eski Ahit/Tanah’taki küçük peygamberler dizisinde yer alan bir peygamberin adıdır. Bu peygamberin eski ahitteki anlatısında, Tanrı tarafından insanların açgözlülüğü, adaletsizliği yüzünden kudüs yıkılır. Kudüs sonra tekrar kurulacaktır elbet. Bu peygamberin adının seçilmesi de gayet isabet olmuştur.

IO, Netflix, Sineg, Film tavsiye, IMDB, İnceleme, Yorum, Online İzle, Tavsiye, IMDB Puanı düşük

Micah, ortama balon içinde düşer (gökten iner). Bu hem PUBG, Rules of Survival, vs. oynayanların bildiği drop düşmesi olayına bir gönderme (zehirli çemberin gittikçe daralması da yine aynı oyunlara bizi götürüyor) hem de gökten inme durumu ile bir peygamberden mülhem adına da bir selam çakılmış oluyor.

Sam, Micah ile karşılaşınca baya sırlar ve yalanlar ile kendisini saklar. Ancak Ekşi suratlı Micah yavaş yavaş bu sırları öğrenir ve Sam’i zorla Exodus programına götüreceğini söyler. 

Exodus, yine Tevrat okuyanların yakından bildiği Yahudilerin Mısır’dan çıkış olayıdır. Aynı zamanda Yahudileri 1947’de Filistin’e götüren geminin de adıdır. Burada tekrar bir çıkış vardır. İnsanlar yabancı gezegenlere ve uzaya Exodus programı ile gidecektir, gemilerin adı da ne tesadüf Exodus’tur. 

Derken sıkıcılıktan sıyrılmak için senaristler Sam ile Micah’a bir arı buldururlar. Micah, bunun ne anlama geldiğini sorar ama Sam ketumdur. Bir anlama gelmediğini söyler. Doğal olarak seyirci aslında bu olayın önemli olduğunu, Sam’in adaptasyon kuramlarını gerçekleştirdiğini anlar ama Sam’in ketumluğu seyirciye acaba dedittirir. Acaba Sam gerçekten gidecek midir? Bu yüzden Sam’in çatışması zaman yaklaştıkça daha da artar. 

Tabi bu arada bunca yalnızlık olunca ve ortamda sadece bir kadın bir erkek olunca cinsel yakınlaşma da her Hollywood yapımında olması gerektiği gibi vuku bulmakta. Ama tabi ki bir mantığa bürünmüş durumda. Neden derseniz sebebi şu kadar basit: “bu cinsellik bir zorundalık çünkü kadın üremek istiyor.” 

Sam, tabi ki seçimini yapıyor ve bunu seyircinin gözüne aslında defalarca sokuyor. NE yazık ki bu da filmin sıkıcılığını arttırıyor. Sam, Dünya’da kalmayı seçiyor. Bunu bir gece Micah uyuduktan sonra gitmeleri için gereken rüzgarın çıkması ve bunu gören Sam’in bunu Micah’a söylememesi üzerinden de senaristler tekrar tekrar vermişler.

Ancak konu ilerletilir sanki Sam’in gitmeyi kabul edeceği izlenimi oluşturulur. Ancak ne yazık ki Sam gitmeyecektir. Bu arada bol bol Rönesans ve Mitoloji imgelerine maruz kalırız. Rönesans imgelerine neden bu kadar maruz bırakır senaristler bizi ? Sebep basit: Rönesans yeniden doğuş demektir. Film de insanlığın karanlık çağdan yeniden doğuş ile çıkacağını anlatmaktadır. Aynı zamanda Rönesans diğer taraftan insanlığın bilgi birikimi ve sanat ile bilimi temsil etmektedir. Bu da filmin dramatik yapısını güçlendiren bir detay olarak karşımıza çıkmakta. 

Filmin zirvesinde; Sam, Micah ile kirli oksijen bölgesinde Exodus programına girmek için çabalamaktadır. Ancak, Sam, Rönesans sanatlarıyla dolu bir sanat galerisinde aniden oksijen tankını değiştirmeyi kabul etmez. Ve Leda and Swan tablosunun önünde, Micah’ı terk eder. 

Film bundan sonra sonuç bölümüne doğru evrilir, genel görüntüler ve dış sesle anlamlı bir konuşma ertesinde Sam’in kızı ile okyanus kıyısında olduğunu görürüz. Sam ve kızının öznesinde insanoğlu bu yeni sisteme adapte olmuştur. Karanlığın içinde de yaşanabileceğimizi öğrendik, Adapte olabiliyoruzdur. 

IO, Netflix, Sineg, Film tavsiye, IMDB, İnceleme, Yorum, Online İzle,

Tavsiye :

Netlix yapımı IO, imdb de 4.7 almış neden mi? 

Film aşırı sıkıcı ve temposuz. Cannes film festivali bile Netflix filmlerini yasaklamışken biz de Netflix’e dizi dışında başka bir şeyle uğraşmamaları ricasını iletebiliriz. Çünkü hem göndermeleri son derece rahatsız edici, hem de tam olarak kotarılamıyor.


Arkadaşlarınla paylaş

7
11 Paylaşılanlar, 7 puan

4 Yorum

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

İçerik Türünü Seçiniz
Kişilik Testi
Bir seri soru sonrası kişilikle alakalı bir sonuç çıkart
Soru Cevap
Doğru ve yanlış cevaplar ile bir konu hakkında bilgi birikimini test et
Anket
Oylar ile bir tercihin seçilmesini sağla
Yazı
Görseller ve videolar ile süslenmiş yazılarınız için
Liste
İçeriğinizi listeleyerek sunun
Açık Liste
Oylanması için bir anket oluşturun
Puanlı Liste
Puanlanarak en iyi içeriğin seçilebildiği liste