Haneke Filmleri: Huzursuz İnsanlar Anatomisi


Oyuncu bir anne ve yönetmen bir babanın çocuğu olarak 1942’de Münih’te doğan Haneke, çocukluğunu Viyana’nın işçi sınıfı banliyölerinden birinde geçirdi. Viyana Üniversitesi’nde felsefe ve psikoloji eğitimi aldı ve film eleştirmenliği yapmaya başladı. 1973’te ilk filmi After Liverpool‘u televizyon için çekti. Ardından gelen filmleri ve ödülleriyle sinema tarihinde önemli yönetmenlerden biri haline getirdi.

Haneke’yi  diğer yönetmenlerden ayıran ve onu sayısız ödüle boğan filmleri ne anlatıyordu bize? 

 

Neredeyse tüm filmlerinde işlediği ortak konu “Toplumsal Buzlaşma” idi ve bize anlatmakla kalmayıp ağzımıza burnumuza soktu. Asla bir eğlence sektörü olarak görmedi sinemayı. Sinema onun için eğlence değil toplumsal ezberleri yıkarak unuttuğumuz “biz”e, karanlık bir ayna tutmaktı.

Her filmini ayrı ayrı izledikten sonra ekran karşısında bir süre öylece durmamıza sebep olan; yalnızlığımız, buzlanmış insanlığımız ve kendimize yabancılaşmamız ile yüzleştirdi bizi ki bu kişi filme başlamadan önceki bizden başkası değildi.

Peki Haneke bunu nasıl yaptı?

 

O’nun yaptığı tek şey “işaret etmek”ti.

Bir bireyin varlığına yokluğuna, bireylerin kimliksizliğine, bir özne olamayışına ve hepimizin içinde yatan vicdansızlığa bir işaret. Postmodernizm ile daha da yüzeye çıkan bireye övgüyü aldı alt üst etti ve tekrardan tabağımıza koydu.

Bireyselleşmeyi aile üzerinden işlerken kutsal aile miti algısının üstünü durmadan çizdi. Genel anlamda modern aile ve toplum hayatının buhranlarına, tüketim çılgınlığına, yalnızlaşmaya, birçok sosyal çevreye rağmen aslında hiçbir şey paylaşmamaya, insanların kaçınılmaz iletişimsizliğine ve tüm bunların toplumlarda yükselişiyle beraber çökmekte olan burjuva ideolojisini alt-üst etmeye kadar giden bir film arşivi ile karşıladı bizi. Tüm bunları filmlerinde anlatırken medyanın, din algısının, ideolojilerin, bireyselleşmeyi pompalayan herşeyin aslında ne kadar önemli bir ayak olduğunu bize defalarca göstermeye çalıştı.

Haneke karakterlerindeki birey algısı nasıl oluştu?

 

Toplumsal hayata yön veren mekanizmaların en başına medyayı, bireylerde duyarsızlığı ve şiddeti oturttuğunu söyleyebiliriz. Medya’nın toplumsal hafıza üzerindeki etkilerini unutma, yok sayma ve reddetme üzerinden işler kılmaya çalışan biriydi. Bireysel yabancılaşmayı sadece çevremizdeki olup bitenlere karşı sessizlikle değil kendimize olan sessizliğimiz üzerinden de verdi. Kendi bedenlerimize, en sevdiğimiz insanlara şiddet ile nasıl da ehlileştirmeye çalıştığımızı anlattı. Bedenimiz artık bize ait olmayan zihnimiz tarafından yönetilemeyen etten fazlası olmadığını hatırlattı.

Tüm bu film dili bize şunu gösteriyor : Haneke filmden çok felsefe yaptı. 

En nihayetinde içine sürüklendiğimiz bu yüzyılın asla bir kurgu olmadığını bize bir kez daha hatırlatan biridir Haneke. Çünkü filmleri bir film değil yaşadığımız dünyanın içidir, her karakterin suçuna ortağızdır ve filmlerinin huzursuzluğu aslında düşünmek istemediğimiz, sorgulamaktan kaçtığımız kendi huzursuz hayatlarımızdır.

Mutlaka Haneke filmlerine bir göz atın derim. Ancak filmler bazılarımıza sıkıcı gelebilir. Lakin bizim iç sıkıcılığımız gördüğümüzden çok daha fazlasıdır.

Michael Haneke’nin filmleri tek tek incelenip okunması gerekmektedir. Çünkü oldukça kafa açıcı senaryolara sahiptir. Film incelemelerine ara ara devam edeceğim ancak şimdilik en kült filmi olarak kabul edilen Türkçeye Saklı olarak çevrilen Cache film incelemesini  okumak isterseniz  buradan ulaşabilirsiniz ancak çokça spoiler içerdiğini bilerek başlayınız.

İyi seyirler

FİLMOGRAFİ

2017 Mutlu Son / Happy End

2012 Aşk / Amour

2009 Beyaz Bant / The White Ribbon

2007 Ölümcül Oyunlar / Funny Games

2005 Sakli / Cache

2003 Kurdun Günü / Le Temps du Loup

2001 Piyanist / La Pianiste

2000 Bilinmeyen Kod / Code Unknown

1997 Ölümcül Oyunlar / Funny Games

1997 Şato / Das Schloss

1995 Lumière et compagnie (Belgesel)

1994 Tesadüfi Bir Kronolojinin 71 Parçasi

1992 Benny’nin Videosu / Benny’s Video

1989 Yedinci Kıta / The Sevent Continent

Ödülleri

Altın Palmiye

2012, 2009 · Aşk, Beyaz Bant

Yabancı Dilde En İyi Film Oscar’ı

2013 · Aşk

Cannes Film Festivali En İyi Yönetmen Ödülü

2005 · Saklı

César En İyi Film Ödülü

2013 · Aşk

En İyi Film Dalında Avrupa Film Ödülü

2012, 2009 · Aşk, Beyaz Bant

BAFTA En İyi Yabancı Dilde Film Ödülü

2013 · Aşk

En İyi Yönetmen Dalında Avrupa Film Ödülü

2012, 2009, 2005 · Aşk, Beyaz Bant, Saklı

César En İyi Yönetmen Ödülü

2013 · Aşk

Ekümenik Jüri Ödülü

2005 · Saklı

En İyi Senarist Dalında Avrupa Film Ödülü

2009 · Beyaz Bant

Goya En İyi Avrupa Filmi Ödülü

2014 · Aşk

César En İyi Özgün Senaryo Ödülü

2013 · Aşk

Bağımsız Ruh En İyi Yabancı Film Ödülü

2013 · Aşk

Avrupa Film Ödülleri Discovery-Prix Fipresci Ödülü

2005, 1993 · Saklı, Benny’nin Videosu

En İyi Avrupa Filmi Dalında Polonya Film Ödülü

2013, 2010 · Aşk, Beyaz Bant

En İyi Senaryo Dalında Alman Film Ödülü

2010 · Beyaz Bant

David di Donatello En İyi Avrupa Filmi Ödülü

2013 · Aşk

ABD Ulusal Film Eleştirmenleri Derneği En İyi Yönetmen Ödülü

2013 · Aşk

En İyi Yönetmen Dalında Alman Film Ödülü

2010 · Beyaz Bant

En İyi Editör Dalında Avrupa Film Ödülü

2005 · Saklı

Bodil En İyi Yabancı Film Ödülü

2013, 2011 · Aşk, Beyaz Bant

En İyi Yabancı Film Dalında Alman Film Ödülü

2002 · Piyanist

Los Angeles Film Eleştirmenleri Birliği Yabancı Dilde En İyi Film Ödülü

2005 · Saklı

En İyi Yabancı Bağımsız Film Dalında Britanya Bağımsız Film Ödülü

2006 · Saklı

San Fransisco Film Eleştirmenleri Birliği Yabancı Dilde En İyi Film Ödülü

2005 · Saklı

Gopo for Best European Film

2014, 2011 · Aşk, Beyaz Bant

Gaudí Award for Best European Film

2014 · Aşk

FIPRESCI En İyi Film Ödülü

2009 · Beyaz Bant

Amerikan Yapımı Olmayan En İyi Film Dalında Robert Ödülü

2013 · Aşk

Arjantin Sinema Sanatları ve Bilimleri Akademisi En İyi Yabancı Film Ödülü

2010 · Beyaz Bant

Chlotrudis En İyi Yönetmen Ödülü

2007 · Saklı

Lumiere En İyi Senaryo Ödülü

2006 · Saklı

Fantasporto Festivali Eleştirmenler Ödülü

1998 · Ölümcül Oyunlar


Arkadaşlarınla paylaş

6
9 Paylaşılanlar, 6 puan

Bir Yorum

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

İçerik Türünü Seçiniz
Kişilik Testi
Bir seri soru sonrası kişilikle alakalı bir sonuç çıkart
Soru Cevap
Doğru ve yanlış cevaplar ile bir konu hakkında bilgi birikimini test et
Anket
Oylar ile bir tercihin seçilmesini sağla
Yazı
Görseller ve videolar ile süslenmiş yazılarınız için
Liste
İçeriğinizi listeleyerek sunun
Açık Liste
Oylanması için bir anket oluşturun
Puanlı Liste
Puanlanarak en iyi içeriğin seçilebildiği liste