Daha (More) 2017 Film İncelemesi


Uzun zamandır izlemek istediğim Onur Saylak’ın ilk filmi olan Daha’yı, bugün izlemek nasip oldu!

Kendisini ekranlardan, oyuncu kimliğiyle tanıdığımız Onur Saylak (https://www.imdb.com/name/nm2380484/bio), bu kez bir farklılık yapıyor ve ilk uzun metraj filmi olan Daha yı çekmek için kolları sıvıyor. Senaryosu Hakan Günday’ın (Günday’ın aynı isimdeki kitabından uyarlama) yazdığı Daha‘da, oyuncu kadrosunda başrolleri Hayat Van Eck ve Ahmet Mümtaz Taylan paylaşıyor.

Gaza’nın Hikayesi…

Daha‘nın hikayesi ana karakter Gaza’nın şu sözleriyle başlıyor ve film seyircilere şu sözlerle kapılarını açıyor:

“Şimdi kendime bir hikaye anlatacağım ve artık sadece buna inanacağım. Çünkü ne zaman dönüp baksam geçmişe görüyorum ki yine değişmiş. Ya bir coğrafya eksilmiş ya da bir tarih eklenmiş. Ama artık zamanı geldi. Hatırladığım ne varsa hepsini anlatıp unutacağım. Sonra da geçmişin yüzüne asla bakmayacağım. Benim adım Gaza, ben dünyanın en önemli adamının oğluyum.”

Ve sonrasında kırmızı puntolarla şu sözleri okuyoruz:

“İnsanın kullandığı ilk alet, başka bir insandır.”

Kandalı’da bir baba ve oğlu…

Hikaye Onur Saylak’ın eserlerinde, (Hakan Günday’ın romanlarından ötürü)  genellikle hikaye kurgusal bir yerde geçiyor.  Bu sefer hikayemizin geçtiği yer, Kandalı. Ben şahsen, hikayelerin geçtiği bu kurgusal yerlerin isimlerinin özen ile seçildiğini düşünmekte olduğum için, okuyucu veya izleyicilerin de bu isim üzerinde biraz durup beklemelerini ve anlamını biraz düşünmeleri gerektiği kanısındayım. Bunun nedenine daha sonra tekrar değineceğim.

Sahil kenarında bir yerleşim yeri olan Kandalı’da yaşayan Gaza ve babası Ahad gözlerden uzak, karanlık bir hayat sürmektedir. Zira Ahad insan kaçakçılığı yapmaktadır ve ortaokul son sınıfı yeni bitirmiş olan Gaza, babasına cebren de olsa yardım etmektedir.

Hikaye büyük oranda Ahad’ın Gaza’ya yaptığı eril baskı üzerine kuruluyor çünkü Ahad hayatta ancak güçlülerin yaşayabildiğine inandığı için, oğlu Gaza’yı duyguların yer olmadığı bir hayat üzerine yetiştirmeye çalışıyor.

Bunu ifade ettiği repliklerden biri ise şu: Kurt gibi geçireceksin hayata dişlerini, kurt gibi!”

Ancak Gaza, babası kadar sert değil, çatışmalardan biri de bu oluyor. Gaza’nın babasıyla çatışması ve Gaza’nın kendiyle çatışması… İstediği hayat ne? Babası gibi biri olmak mı yoksa iyi bir eğitim alıp başını bu lağımdan çıkarmak mı? Bunu size ancak kendisi söyleyecek…

Daha’daki Hikaye üzerine…                  

Karanlık bir film olan Daha, bu özelliğini hikayesinden alıyor.

Hakan Günday’ın eserlerinde inceleme fırsatı bulduğum kadarıyla hep bir yeraltı havası var, normal hayatta hemen karşılaşmayacağınız, hatta karşılaşmak istemeyeceğiniz ama aslında hayatın muhakkak bir yerlerinde var olan  bir hava…

Daha, insan kaçakçılığı yapan bir babanın ve onun karanlık işlerine cebren şahit olan ve yardım eden oğlu Gaza’nın hikayesi gibi görünse de aslında Saylak, bu filmde bize diğer projesi Şahsiyet’te de yaptığı gibi minik bir parçayı vererek bizi bütüne götürüyor. Tümevarım… Film; hiçbir ırk, yerleşim adı vermemekle beraber göçmenlerin Arapça konuşmasından, Ahad’ın haber izleme sahnesinde Suriye’li göçmenlerle ilgili seyirciye aktarılan bilgilerden aslında açıkça olmasa da bu hikayenin Suriye’li göçmenlerin hikayesi olduğunu söylersek, yalan söylemiş olmayız. Ancak Saylak’ın bize filminde ırk vermemesinin bence asıl sebebi şu: Bu sadece Suriyelilere özel bir durum değil… Bu durumun ırkı yok, milleti yok, ülkesi yok…

(bu arada kefernaum’u hatırlayanlar buraya bir baksın. Kefernaum

Filmde yer yer verilen bazı kırılma noktaları özellikle kadınların hikayelerindeki iç burkan kısımlara temas ediyor ve ne yazık ki seyirci şunu iyi biliyor: Bunlar sadece bir senaryo değil.

Daha’nın Sonu üzerine…

Hikayeyi izlerken seyirci son ana kadar Gaza’nın hikayesinin sonunu merak ediyor ancak en son sahne bence bu beklentiyi karşılayacak kadar güçlü olmamış. Böyle güçlü ve keskin bir hikayenin sonunun da açık uçlu gibi değil de, aynı oranda net olması bence daha tatmin edici olabilirdi. Sonunun açık uçlu olmadığını düşünenler de olabilir ancak, filmin akışındaki kadar belirgin olmadığını da kabul etmek gerekir.

Daha’daki Oyuncular

AHMET MÜMTAZ TAYLAN

Öncelike Ahad’ı canlandıran Ahmet Mümtaz Taylan’dan başlamak gerek diye düşünüyorum (https://www.imdb.com/name/nm1488529/). Yılların getirdiği oyunculuk tecrübesinin yanında, Ahad karakteri kadar bence zor ve insanlıktan çıkmış bir rol daha oynadı mı bilmiyorum, fakat kelimenin tam anlamıyla kendisi aynen bunu oynadı: İnsanlıktan çıkmış bir adam.

Ahad acımasız, zulümcü, duygulara yer vermeyen, hırsı hayatını kaplamış olan, köpeklere hırlayan ve ortada hiçbir sebep yokken onlara saldıran bir adam. Daha fazlasından spoiler vermemek için bahsetmiyorum. Ancak bu kadarı bile Ahad’ın oyunculuğunda üstün bir performans gerektiğini belirtmiştir diye düşünüyorum. Bence, Ahmet Mümtaz Taylan bunu en iyi şekilde başarmış.

HAYAT VAN ECK

Ekranda daha önce görmediğimiz Hayat ile ilgili biraz bilgilendirme yapalım, yeni bir yüz olan Eck, Amasterdam, Hollanda doğumludur. 2000’li olan Eck’in babası Hollanda’lı annesi Ankaralı’dır ve 2006 yılında İzmir’e yerleşmişlerdir. Bundan sonrasında bir ajansa kaydolan Eck’in ilk rol aldığı iş, Daha’dır. ( https://www.imdb.com/name/nm9091047/?ref_=nv_sr_1?ref_=nv_sr_1)

Canlandırdığı rol olan Gaza ise, içe kapanık bir karakterdir. Aslında film bize Gaza ile ilgili bence Ahad kadar bilgi vermiyor. Ancak yine de onun babası gibi olmadığını, olmak istemediğini  ve bunun için kendi içinde bir çatışma yaşadığını görmemek imkansız. Gaza, duygulara daha çok önem veriyor ve babasıyla aralarında bariz bir ayrım var, kadınlarla alakalı… Babası kadınları sevmiyor, ama Gaza seviyor. O yüzden babası kadınlara karşı son derece acımasız ve zulümcü olabilirken, Gaza aşık olabiliyor.

Filmin daha fragmanını izlerken bile, Hayat Van Eck’in bu rol için en iyi karakter olduğunu düşünmüştüm. Zira kendisinin keskin hatlı siması, bence bu rol için son derece uygundu. Günümüzde özellikle dizi sektöründe rollerin dış güzellikle çok alakalı tutularak dağıtılmasını göz önünde bulundurursak, hikayenin gerçekliğine ve akışına zarar vermemesi açısından Eck, dış görünüş güzelliğiyle öne çıkarılmıyor. Kendisinin dış görünüşü daha çok güzellik algısı yaratmaktan ziyade duygu durumlarını aktarmada etkin. Mesela yüzüne verilen masum ifadeleri öne çıkarma açısından kullanılmış. Masumiyeti ve masumiyetsizliği… Bu iki farklı kalıba da girebilen oyuncu, izleyiciden iyi puan aldı ve 2017’de, 24. Altın Koza Film Festivali’nde Umut Veren Genç Erkek Oyuncu ödülünü aldı.

GÜNDAY VE SAYLAK ÜZERİNE…

Son olarak 2017’deki beraberlikleriyle Daha’yı ardından da Şahsiyet’i izleyiciye sunan bu ikili ile ilgili bazı şeyler söylemek istiyorum. Daha dağıtımda biraz yetersiz kaldığı için sinema salonlarında genç kitle ile pek buluşamamış olabilir, ancak Şahiyet’in bir internet dizisi olması ile izleyenlerin ona kolay ulaşabilmesi sonucu bu ikili, son zamanlarda bir farklılık arayan kitleyi (bence özellikle genç kitleyi) en çok etkileyen ikililerden biri oldu.

Bu ikilinin şimdiye kadar yaptığı işleri takip ettiğimizde yukarda da belirttiğim gibi, öncelikle hikayeleri hayal ürünü olan bir yerde geçiriyorlar. Mesela Daha’daki Kandalı ismi… Google’da arattığınızda böyle bir yeri haritalarda bulamıyorsunuz. Bunun sebebini şuna bağlıyorum, anlatılan hikaye aslında sadece bir yere ait bir hikaye değil. Mesela Kandalı’da yaşanan bu olaylar zincirine filmde X şehri denilseydi, hem o şehir etiketlenebilirdi hem de asıl olay gözden kaçırılırdı. Aslında bu yaşananlar her yerde var, sadece kolay kolay gün yüzüne çıkmıyor. Günday’ın bence en başarılı olduğu olay, yeraltını ustalıkla gün yüzüne çıkarması. O yüzden isimler hayali ama gerçekle bağlantılı: Kandalı…

Umarız bu ikili bizlere daha çok proje verir ve hali hazırda heyecanlanmış olan bu kitle kendini tüketim projelerinden sıyırıp, yeni bir nefes alanı bulabilir.


Arkadaşlarınla paylaş

0

0 Yorum

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

İçerik Türünü Seçiniz
Kişilik Testi
Bir seri soru sonrası kişilikle alakalı bir sonuç çıkart
Soru Cevap
Doğru ve yanlış cevaplar ile bir konu hakkında bilgi birikimini test et
Anket
Oylar ile bir tercihin seçilmesini sağla
Yazı
Görseller ve videolar ile süslenmiş yazılarınız için
Liste
İçeriğinizi listeleyerek sunun
Açık Liste
Oylanması için bir anket oluşturun
Puanlı Liste
Puanlanarak en iyi içeriğin seçilebildiği liste