Kurguda Ritim Oluşturmak: Kral Arthur Örneği


Fransızca kökenli olan ritim sözcüğünü TDK ‘‘kimi olayların az çok düzenli bir biçimde art arda gelmesiyle oluşan durum’’ olarak tanımlanır. Günlük konuşma dilinde ‘ritim’ denilince ilk akla gelen sanat türü ise müzik olmaktadır. Oysa bütün sanat dallarının kendi içerisinde oluşturduğu bir ritmi vardır. Bizler de Kral Arthur filmini ele alarak kurguda ritim oluşturmaya değinmek istedik.

İnsanların güzel ve çirkin tanımlama kıstaslardan biri de aslında bu ritim ögesidir. Çünkü insan gözü ritmi takip etmektedir ve başarılı olarak nitelendirilen eserlerin bir çoğu bu ritmi okuyucuya/dinleyiciye/izleyiciye geçirebilen eserler olarak değerlendirilmektedir.

Sinemada Ritimlerin Kurgusu‘, kitabında ritmin her ne kadar hissedilen bir olgu olduğundan bahsetmektedir. Ancak ritmin, bir eserde yalnızca hissedilmediğini de hemen arkasından eklemektedir. Ritimdeki yaratıcılık ve izleyicilerin ritim hakkındaki beklentileri öğrenilmiş şeylerdir. Bu sebeple ritimlerin yaratım ve öğrenim sürecini açıklamak mümkündür.

Peki sinemaya geleceksek olursak; bir filmin ritmi için nerede ve ne zaman kesme yapmak gerektiğine kurgucu nasıl karar verir? Bu soru sorulduğunda çoğu kurgucu aşağıdaki gibi cevap verecektir;

  • Doğru gibi geliyor
  • Sezgisel
  • İçime doğuyor
  • Yalnızca anlayıveriyorsunuz
  • İçsel bir duygu
  • Sezgisel olarak hareket ediyoruz

Ancak bu noktada bakmamız gereken şey sezgi ve içgüdü kavramlarıdır. İçgüdü, doğuştan gelen bir şeydir. Sezgi ise sonradan öğrenilir. Yaşadıklarımız, duygularımız, düşüncelerimiz, deneyimlerimiz sezgilerimizi şekillendirmektedir. Ritim oluştururken kurgucunun neyi nerede ne zaman keseceğine karar vermesi sezgilerinin ve deneyimlerinin bir bütünüdür.

Genellikle iyi bir kurgunun görünmez olduğu söylenir; eğer iyiyse, hikayeye kapılıp gitmenizi sağlar ve siz de bu düzenlemeleri görmezsiniz. Doğrudur, düzenlemeleri görmezsiniz fakat kurguyu elbette görürsünüz. Aslında ‘kurgu görünmezdir’ demek filmlerin veya videoların görünmez olduğunu söylemeye benzer. Öyleyse ne görürsünüz? Hareket görürsünüz. Kurguyla şekillendirilmiş hareketi. Fiziksel hareket görme seviyelerinden biridir ve de bir görüntüden diğerine ve bir sekans boyunca akış, örüntü veya hareket kurguda yaratılır. Hikayenin akışı aynı zamanda kurguda da şekillendirilir. İyi bir film gördüğünüzde yapısını kesinlikle görmezsiniz. Fakat konusuna uygun bir biçimde ilerleyen, kafa karıştırmayan veya can sıkmayan bir hikayeyle karşılaşmışsanız, o halde kurguyu görmüşsünüz demektir.

Karen Pearlman/Sinemada Ritimlerin Kurgusu

Kral Arthur Ritimanalizi

İzlediğinizde çok güzel, ama nasıl yaptı bunu, ne oldu şimdi burada, sanki kurgu yapılmamış gibi” dediğimiz filmler vardır. Guy Ritchie’nin kendine özgü tarzını yansıtan Kral Arthur filmi de işte böyle filmlerden biri… Kral Arthur filminin, bir sekansını kurgu programı olan Adobe Premiere’e atarak kesmelerine böldüm. Arthur karakterinin çocukluğundan yetişkinliğine doğru büyümesini ve ‘Kral Arthur’ olabilmek için yaptığı hazırlığı gösteren bu sekansa ritim analiziyle bir bakalım.

Filmin 12. dakikasına denk gelen bu sahneye baktığımızda, genel itibariyle kurgu ritminden söz etmek mümkündür. Kurgucu, sahneyi bağlarken çok fazla plan kullanıp, çok fazla kesme yapmaktadır.

Toplamda 1 dakika 55 saniyelik olan bu sekansı, planlara böldüğümüzde 130 adet ‘cut’ olduğunu görmekteyiz.

Kral Arthur filminin kesmeleri
Kral Arthur filminin kesmeleri

Bir Sahnedeki Ritmi Belirlemek

Kral Arthur’un bu sahnesi özelinde ritim unsuruna baktığımızda; kadraj içerisinde süregelen bir hareketin söz konusu olduğunu söyleyebilmekteyiz. Hareketin olmadığı sabit planlarda ise, kurgucunun dijital olarak özellikle kişi yüzlerine yakınlaştığı görülmektedir. 130 kesmeyi kurgucu yer yer müziğe göre, yer yer ise ses efektlerine göre yapmaktadır. Geçişlerde ses efektlerini ya da müziği desteklemek için, harekette kesmeler yapılmaktadır. Ses efektlerinin kesmelerden önce duyulmaya başlanması ise, ritmi artıran bir diğer ögedir.

Müzik vuruşları ve ses efektlerinin bir arada bulunduğu ‘cut’ları da görmek mümkün. Müzik altı olarak kurgulanan bu sekansta, müziğin alt yapısında kullanılan enstrümanlarının değişiyor oluşu da sekansın ritmine etki etmektedir.

Filmin geneli için farklı ritim unsurları da belirlenebilir. Ancak şimdilik bu 2 dakikalık sekans bile bize ritim konusunda önemli olan ögeleri göstermektedir.

Ritim Unsuru Olarak Kesmeler

Meraklıları için Kral Arthur üzerinden incelediğim bu iki dakikalık sahnenin nasıl bağlandığını gösteren timecode aralıklarını da buraya iliştiriyorum.

Not: Timecode’lar Premiere timeline’ına göre verilmektedir.

  • 00:00:00:23’te bulunan kesmede, iki planın birbirine bağlanmasını sağlayan esas unsur müziktir. Fonda saç kesilirken duyulan makas sesi bulunmaktadır.
  • 00:00:03:03’te bulunan kesmede, İki plan müziğe göre bağlanmaktadır. Fonda duyulan bir ses efekti yoktur.
  • 00:00:04:14’da bulunan kesmede para sesi duyulmaya başlamaktır. Kurguda, para ses efekti belirleyicidir.
  • 00:00:05:05’te para sesine göre kurgulanmıştr.
  • 00:00:05:18’de görüntüler arasında ‘jump cut’ uygulanmıştır. Kesme para sesine göre yapılmıştır.
  • 00:00:06:02’de planlar arasında, müzik belirleyicidir.
  • 00:00:06:16’da müzik ön plandadır.
  • 00:00:07:08’ye gelindiğinde, 07:01’den itibaren müziğin alt yapısında bulunan enstrümanların değiştiği duyulmaktadır. Buradaki kesme, müziğin bu bölümüne göre yapılmıştır. Fonda para sesi yeniden duyulmaya başlamıştır.
  • 00:00:08:13’te fonda duyulan para sesine göre kesme yapılmaktadır.
  • 00:00:09:03’te para sesi belirleyici olmaktadır.
  • 00:00:09:18’de para sesi belirleyici olmaktadır.
  • 00:00:10:08’de sahne önünden geçen arabanın sesi geçiş efekti olarak kesmede belirleyicidir. Ses efekti ön plandadır.
  • 00:00:10:22’de fonda para sesi yeniden duyulmaya başlamıştır. Ses efektine göre kesilmiştir.
  • 00:00:11:07’de müzik ön plandadır.
  • 00:00:11:15’te müzik ön plandadır.
  • 00:00:11:21’e gelindiğinde, müziğe göre kurgulanmıştır.
  • 00:00:12:15’te Kral Arthur ’un suya düşme ses efektiyle birlikte kesme sağlanmaktadır.
  • 00:00:13:09’da müzik ile ritim uyumuna göre kesme yapılmaktadır.
  • 00:00:14:11’de 13:22’den itibaren başlayan halkın sesi fonda devam etmektedir. Kesme, değişen müzik altyapısına göre yapılmaktadır.
  • 00:00:16:01’de fonda halkın sesi daha baskın olarak duyulmaktadır ve kesmede belirleyici olmaktadır.
  • 00:00:17:19’de fonda halk sesi duyulmakta ancak kesme müziğe göre yapılmaktadır.
  • 00:00:19:15’de fonda duyulan halk sesi kesilmiştir ve kesmede belirleyici unsur olarak fondaki müzik kullanılmaktadır.
  • 00:00:20:15’te bir sonraki sahnedeki şovalyelerin kılıç sesiyle birlikte kesme yapılmıştır. Ses efekti kesmede belirleyicidir.
  • 00:00:21:04’te sahnedeki adamın kadına vurması ve vurma ses efektiyle kesme yapılmaktadır.
  • 00:00:21:20’de müziğe göre plan değişmektedir.
  • 00:00:22:16’da müziğe göre plan değişmektedir.
  • 00:00:23:20’de dövüş sahnesindeki ses efektiyle geçiş sağlanmıştır.
  • 00:00:24:15’te müziğe göre kesme yapılmaktadır.
  • 00:00:25:04’te hocanın el hareketi ve ses efektiyle kesme yapılmaktadır.
  • 00:00:25:21’de müziğe göre kesme yapılmıştır. Fonda ses efekti bulunmamaktadır.

Kral Arthur Filmini İzlediniz Mi?

  • 00:00:27:06’da müziğe göre kesme yapılmıştır. Fonda ses efekti bulunmamaktadır.
  • 00:00:27:18’de müziğe göre kesme yapılmıştır.
  • 00:00:28:10’da adamın kadına tokat atmasıyla birlikte müziğin de ritmi değişmektedir. Müzik ve tokat sesi aynı anda kesme kararında belirleyici olmaktadır.
  • 00:00:28:19’da ses efekti bulunmamaktadır. Müziğe göre kurgu yapılmaktadır.
  • 00:00:29:08’de adamın kapıyı kapatma hareketiyle, harekette kesme yapılmaktadır ancak fonda ses efekti değil müzik duyulmaktadır.
  • 00:00:29:23’te kapının kapanması sesiyle diğer plana geçilmektedir.
  • 00:00:31:01’de müzik belirleyici unsurdur.
  • 00:00:31:09’da fonda para sesi duyulmaktadır.
  • 00:00:32:02’de müziğe göre kesme yapılmıştır.
  • 00:00:33:07’de müziğe göre kesme yapılmıştır.
  • 00:00:33:19’da müziğe göre kesme yapılmıştır.
  • 00:00:34:09’da paranın koyulduğu duvarın kapanma sesi ile diğer plana geçilmektedir.
  • 00:00:34:17’de duvarın kapanmasındaki ses efektine göre kesme yapılmaktadır.
  • 00:00:35:12’de müziğe göre kesme yapılmıştır. Fonda duyulan para sesi yeni planın hemen arkasından duyulmaya başlanmaktadır.
  • 00:00:36:03’de duvara koyulan kutunun kapanma sesi/ses efekti kesmede belirleyici olmaktadır.

Bizce İzleyin

  • 00:00:37:07’de müziğe göre kesme yapılmaktadır.
  • 00:00:38:01’de müziğe göre kesme yapılmaktadır.
  • 00:00:38:14’te müziğe göre kesme yapılmaktadır.
  • 00:00:39:08’de adamın kadına vurması eylemi tokat ses efektiyle birleştirilmekte ve ses efektine göre kesme yapılmaktadır.
  • 00:00:39:19’da müziğe göre kesme yapılmaktadır.
  • 00:00:40:14’te müziğe göre kesme yapılmaktadır.
  • 00:00:41:01’de müziğe göre kesme yapılmaktadır.
  • 00:00:41:16’da sahnedeki kavga anında ortaya çıkan sesler belirgin bir şekilde duyulmaktadır. Kesme kararında müzik belirleyici olmaktadır.
  • 00:00:42:11’de hem müziğin vuruş kısmı hem de ses efekti kesme kararında belirleyici olmaktadır.
  • 00:00:43:01’de müziğe göre kesme yapılmaktadır.
  • 00:00:43:16’da müziğe göre kesme yapılmaktadır.
  • 00:00:44:02’de para ses efektine göre kesme yapılmaktadır.
  • 00:00:44:11’de jump cut bulunmaktadır. Kesmede müzik belirleyici olmaktadır.
  • 00:00:45:03’te müziğe göre kesme yapılmaktadır.
  • 00:00:45:11’de müziğe göre kesme yapılmaktadır.
  • 00:00:45:21’de müziğe göre kesme yapılmaktadır.
  • 00:00:46:11’de kesmeden önce ses efekti bulunmaktadır ancak müziğe göre kesme yapılmaktadır.
  • 00:00:47:16’da hem müzik hem de bir sonraki kovalamaca planından gelen seslerle birlikte kesme yapılmaktadır.
  • 00:00:48:11’de insanların bağırma sesleriyle birlikte kesme yapılmaktadır.
  • 00:00:49:14’te insanların bağırma sesleriyle birlikte kesme yapılmaktadır.
  • 00:00:50:06’da ses efektine göre kesme yapılmaktadır.
  • 00:00:53:05’te müziğin ritmi değişmektedir ve planlar arasındaki kesmede müzik belirleyici olmaktadır.
  • 00:00:54:07’de tokat sesiyle kesme yapılmaktadır.
  • 00:00:55:04’te tokat sesiyle kesme yapılmaktadır.
  • 00:00:55:19’da tokat sesiyle kesme yapılmaktadır.
  • 00:00:56:12’de müziğe göre kesme yapılmaktadır.
  • 00:00:57:05’te müziğe göre kesme yapılmaktadır.
  • 00:00:57:21’de ses efekti duyulmaktadır ancak kesme müziğe göre yapılmaktadır.

Evet Buraları Okumak Biraz Zor

  • 00:00:58:08’de sahne içerisindeki vurma eylemi ve vuruş sesiyle bir sonraki plana geçilmektedir.
  • 00:00:59:23’te müziğe göre kesme yapılmaktadır.
  • 00:01:00:19’da 01.00.10’da müziğin temposu yeniden değişmektedir. Buradaki kesme ise, ses efektine göre yapılmaktadır.
  • 00:01:01:09’da müziğe göre kesme yapılmaktadır.
  • 00:01:02:11’de müziğe göre kesme yapılmaktadır.
  • 00:01:03:21’de para sesine göre kesme yapılmaktadır.
  • 00:01:04:07’de kesmeden önce ses efekti duyulmaktadır ancak kesme müziğin temposuna göre yapılmaktadır.
  • 00:01:05:00’da müziğe göre kesme yapılmaktadır.
  • 00:01:05:14’de planlar arasında jump cut bulunmaktadır. Kral Arthur filminde kesme yapılırken ses efekti belirleyici unsur olarak kullanılmaktadır.
  • 00:01:06:05’de müziğe göre kesme yapılmaktadır.
  • 00:01:07:02’de müziğe göre kesme yapılmaktadır.
  • 00:01:07:13’te müziğe göre kesme yapılmaktadır.
  • 00:01:08:06’da müziğe göre kesme yapılmaktadır. Fonda para sesi duyulmaktadır.
  • 00:01:08:23’te adamın kadına vurmasıyla birlikte tokat ses efektiyle kesme yapılmaktadır.
  • 00:01:09:23’te müziğe göre kesme yapılmaktadır.
  • 00:01:10:10’da müziğe göre kesme yapılmaktadır.
  • 00:01:11:05’te ses efektine göre kesme yapılmaktadır.
  • 00:01:11:17’de müzik kesilmektedir. Fonda bağırma sesi duyulmaktadır. Harekette kesme yapılmaktadır ve ses efekti belirleyici olmaktadır.
  • 00:01:12:07’de müzik duyulmamaktadır. Ses efektine göre kesme yapılmaktadır.
  • 00:01:13:05’te müzik duyulmamaktadır. Ses efektine göre kesme yapılmaktadır.
  • 00:01:13:18’de müzik duyulmamaktadır. Ses efektine göre kesme yapılmaktadır.
  • 00:01:14:12’ye gelindiğinde, 00:01:14:12’de başlayan müzikle birlikte müziğe göre kesme yapılmaktadır.
  • 00:01:15:09’da müziğe göre kesme yapılmaktadır.
  • 00:01:16:09’da müziğe göre kesme yapılmaktadır.
  • 00:01:17:03’te müziğe göre kesme yapılmaktadır.
  • 00:01:17:19’da müziğe göre kesme yapılmaktadır.
  • 00:01:18:09’da vurma ses efektine göre plan değişmektedir.
  • 00:01:22:04’te vurma ses efektine göre plan değişmektedir.
  • 00:01:23:11’de müziğe göre kesme yapılmaktadır.
  • 00:01:25:05’te müziğe göre kesme yapılmaktadır.

Az Kaldı Birazdan Bitecek 🙁

  • 00:01:25:19’da ses efektine göre kesme yapılmaktadır. Fonda bağırma sesi duyulmaktadır.
  • 00:01:26:05’te ses efektine göre kesme yapılmaktadır. Fonda bağırma sesi duyulmaktadır.
  • 00:01:27:05’te müziğe göre kesme yapılmaktadır.
  • 00:01:27:22’de müziğe göre kesme yapılmaktadır.
  • 00:01:30:15’te müziğe göre kesme yapılmaktadır.
  • 00:01:34:05’te 00:01:31:23’de Arthur’un bağırmaya başlamasıyla birlikte sekansın tansiyonu en yüksek bölümünün burası olduğunu söylemek mümkündür. Ses efekti kesmede belirleyici unsurdur.
  • 00:01:35:07’de bağırma ses efektine göre kesme yapılmaktadır.
  • 00:01:35:20’da bağırma ses efektine göre kesme yapılmaktadır.
  • 00:01:36:12’de bağırma sesi kesilmektedir. Dövüş anında vurma ses efektine göre plan değişmektedir.
  • 00:01:37:06’da Kral Arthur filminin dövüş anında duyulan vurma ses efektine göre kesme yapılmaktadır.
  • 00:01:38:06’da vurma ses efektine göre kesme yapılmaktadır.
  • 00:01:40:16’da bağırma sesi yeniden başlamaktadır. Müziğe göre kesme yapılmaktadır.
  • 00:01:41:14’te bağırma sesi fonda devam etmektedir. Vurma ses efektine göre kesme yapılmaktadır.

Son Kısma Geldik

  • 00:01:41:21’de bağırma sesi fonda devam etmektedir. Vurma ses efektine göre kesme yapılmaktadır.
  • 00:01:42:18’de bağırma sesi fonda devam etmektedir. Vurma ses efektine göre kesme yapılmaktadır.
  • 00:01:43:21’de bağırma sesi fonda devam etmektedir. Müziğe göre kesme yapılmaktadır.
  • 00:01:44:19’da bağırma sesi fonda devam etmektedir. Vurma ses efektine göre kesme yapılmaktadır.
  • 00:01:45:06’da bağırma sesi kesilmektedir.Dövüş anındaki vurma sesine göre kesme yapılmaktadır.
  • 00:01:46:06’da bağırma yeniden başlamaktadır. Vuruş sesine göre kesme yapılmaktadır.
  • 00:01:47:02’de bağırma devam etmektedir. Kılıç sesine göre kesme yapılmaktadır.
  • 00:01:47:21’de bağırma devam etmektedir. Kılıç sesine göre kesme yapılmaktadır.
  • 00:01:48:12’de bağırma devam etmektedir. Müziğe göre kesme yapılmaktadır.
  • 00:01:49:08’de bağırma devam etmektedir. Kılıç sesine göre kesme yapılmaktadır.
  • 00:01:50:01’de bağırma sesi kesilmektedir. Müziğe göre kesme yapılmaktadır.
  • 00:01:50:22’de müziğe göre kesme yapılmaktadır.
  • 00:01:51:14’de kılıç sesine göre kesme yapılmaktadır.
  • 00:01:52:23’de müziğe göre kesme yapılmaktadır.

Kral Arthur filminin kesmeleri bu şekildeydi. Umarım ki faydalı ve açık bir anlatım olmuştur. İnteraktif Belgesel’in ne olduğuna dair de bir merakınız varsa buraya tıklayarak yazımıza gidebilirsiniz.


Arkadaşlarınla paylaş

1
2 Paylaşılanlar, 1 puan

0 Yorum

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

İçerik Türünü Seçiniz
Kişilik Testi
Bir seri soru sonrası kişilikle alakalı bir sonuç çıkart
Soru Cevap
Doğru ve yanlış cevaplar ile bir konu hakkında bilgi birikimini test et
Anket
Oylar ile bir tercihin seçilmesini sağla
Yazı
Görseller ve videolar ile süslenmiş yazılarınız için
Liste
İçeriğinizi listeleyerek sunun
Açık Liste
Oylanması için bir anket oluşturun
Puanlı Liste
Puanlanarak en iyi içeriğin seçilebildiği liste